Stereotipi u medijima

Prema definiciji stereotip je opšteprihvaćena slika o određenoj grupi ljudi koja se često primjenjuje na sve njene članove.

Mi neprestano tragamo za načinima da pojednostavimo nejasne procese, pojave svakodnevne realnosti. Naše znanje o svijetu, uglavnom je iz druge ruke, a ta druga ruka su mahom uglavnom mediji, pomoću kojih saznajemo ono što nismo u prilici lično da doživimo.
Dalje nastojimo da ta saznanja uklopimo u naša ubjeđenja koja imamo o drugima. Kada se to dogodi, mi na taj način postajemo učesnici u procesu stvaranja stereotipa.

Teoretičari navode da se stereotipi često koriste kao odbrambeni mehanizmi, pomoću kojih mi prikrivamo sopstvene nedostatke, kako bi opravdali naše osjećanje „superiornosti“.

Na primjer negativni stereotipi o crncima u početku su služili da opravdavaju anglikansko porobljavanje Afrikanaca, a u međuvremenu ovaj stereotip postao je duboko usađen u angloameričku kulturu“, rekla je asistentica sa Jangstaun Univerziteta Carolyn Martindale.

U literaturi o stereotipima često se navodi kao primjer popularni vicevi o „glupoj plavuši“ . To je stereotip koji dovodi u sumnju intelektualne sposobnosti znatnog segmenta ženske populacije. Takođe, ljudi bez krova nad glavom okarakterisani su kao propalice i društveno neprilagođene osobe, koji su sami izabrali nekonvencionalan način života i ekonomski položaj koji takav život sa sobom nosi.

Valter Lipman

Moderan koncept korišćenja stereotipa u našu svijest uveo je ugledni autor i kolumnista Valter Lipman u svom često citiranom članku „Javno mnjenje“ iz 1922. godine. On smatra da je oslanjanje na stereotipe neophodno (možda i neizbježno) da bi mogli da se nosimo s društvenim odnosima u našem okruženju.

„Da bi stvari sagledali iznova i podrobno, a ne kao tipove ili generalizacije, mukotrpan je i skoro nemoguć poduhvat. Savremeni život se odvija brzo, vrlo je raznolik, a fizička udaljenost razdvaja ljude koji su inače u vitalnom kontaktu jedan s drugim, kao npr. poslodavac i zaposleni, funkcioner i glasač“.

„Dok nas informišu i zabavljaju, mediji snažno prenose društvene vrijednosti“, navodi profesor novinarstva Tom Brislin.
Zbog svog uticaja na kulturu, predstavnici medija imaju moralnu odgovornost da shvate razlike između stereotipa i stvarnosti i sprečavaju da stereotipno prikazivanje dovodi do diskriminacije u stvarnom svijetu.
Najčešće zastupljeni stereotipi u medijima su rodni, etnički, rasni i kulturološki.

Prezentovanje žena u medijima dovoljno jasno i bez okolišanja govori o položaju same žene u savremenom društvu. Za naše prostore karakteristično je to još uvijek patrijarhalno društvo, u kojem je sasvim normalno žensko tijelo prikazivati kao seksualni objekat. Tretiranjem ženskog tijela kao objekta ukida mu se vlastiti identitet postavljajući ga u eksplicitne poze i situacije te svodeći njegove funkcije samo na nagonsko i banalno.
Jedan od primjera kako mediji izvještavaju o ženi koja trenira fudbal i uspješna je u tome glasi:
Zgodna , a još zna i s loptom“.
Naravno tekst je praćen njenom fotografijom sa obnaženim tijelom, gdje se skroz u drugi plan stavljaju njeni ostvareni rezultati i sposobnosti.
Takođe u mnogim serijama i filmovima možemo zapaziti prisustvo stereotipa. Tako se često lijepe djevojke prikazuju kao glupe, a pametne kao ružne, gojazni se prikazuju kao lijene, odbačene osobe. Nerijetko u serijama crnkinje glume sluškinje, dadilje, što usađuje publici sliku o njima kao podređenim osobama, manje vrijednim i nesposobnim za nešto više.

Dakle, stereotipi su ekonmičan način da se  posmatra svijet oko nas. Pošto pojedinci ne mogu lično da iskuse sve događaje koji ih interesuju, oni se oslanjaju na svjedočenje drugih da bi obogatili sopstveno skromno znanje o sredini koja ih okružuje. Zbog toga mediji imaju obavezu da svojim izvještavanjem sprečavaju nastanak predrasuda i diskriminacije.

Објављено од стране

Dejana je rođena 1995. godine u gradu sunca i platana, Trebinju. Po struci je diplomirana novinarka. Pored novinarstva koje smatra umjetnošću, njena interesovanja su u vezi sa psihologijom, filozofijom i marketingom. Najviše voli biti u društvu djece, malih ljudi sa velikim srcem. Iskreni je ljubitelj kulture, umjetnosti i slatkiša.

2 thoughts on “Stereotipi u medijima

Оставите одговор

Попуните детаље испод или притисните на иконицу да бисте се пријавили:

WordPress.com лого

Коментаришет користећи свој WordPress.com налог. Одјавите се /  Промени )

Google photo

Коментаришет користећи свој Google налог. Одјавите се /  Промени )

Слика на Твитеру

Коментаришет користећи свој Twitter налог. Одјавите се /  Промени )

Фејсбукова фотографија

Коментаришет користећи свој Facebook налог. Одјавите се /  Промени )

Повезивање са %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.